Collective Impact in de praktijk: Hasselt Zorgstad

Wicked problems

Om met een boutade te beginnen: geen enkele organisatie is individueel verantwoordelijk voor grote maatschappelijke uitdagingen, zoals bv. generatie-armoede, en geen enkele individuele organisatie kan dit soort wicked problems alleen de baas. De meeste organisaties en bedrijven met minstens één sociale doelstelling hebben ondertussen begrepen dat ze met samenwerking al heel wat verder komen, met vele prachtige projecten tot gevolg.

Collective Impact

Enkele jaren geleden deed het begrip Collective Impact zijn intrede. Bij een Collective Impact-samenwerking engageert een groep maatschappelijke actoren uit verschillende sectoren zich voor een gezamenlijke agenda om een specifiek maatschappelijk probleem aan te pakken. 

Het is een vorm van samenwerking die gebaseerd is op vijf basisvoorwaarden

  • een gezamenlijke doelstelling en agenda,
  • een gezamenlijk systeem om impact te monitoren of meten,
  • samenwerkingspartners zetten activiteiten op die elkaar wederzijds versterken
  • permanente communicatie voedt het netwerk
  • een ondersteunende back-bone organisatie zet als drijvende kracht het geheel op, stuurt aan en volgt op.

Succesfactoren

Mooi in theorie, maar hoe zet je die basisprincipes om in de praktijk? 

John Kania en Mark Kramer, de bedenkers van deze benadering, geven alvast enkele succesfactoren mee. 

  • er moet een gevoel heersen bij verschillende stakeholders dat de huidige aanpak of vorm van samenwerking niet volstaat om een bepaald complex probleem aan te pakken 
  • de drijvende kracht van een Collective Impact project moet in staat zijn om ‘leiders’ van verschillende sectoren en maatschappelijke actoren te betrekken, 
  • er moet een basisvertrouwen zijn tussen de partners, die op de één of andere manier al rechtstreeks of onrechtstreeks samengewerkt hebben.
  • er moeten garanties zijn voor ondersteuning en middelen voor drie à vijf jaar

Met een voorbeeldje?

In dit filmpje zie je hoe vervuiling minderde door vereende krachten, jeugdcriminaliteit werd teruggedrongen en tewerkstelling gecreërd voor kwetsbare groepen. En dit jaarrapport 2012 van de Boston Opportunity Agenda toont de vooruitgang in grote uitdagingen rond educatie.

Impact, hoe deze te verhogen en te versnellen staan dus duidelijk centraal in dit samenwerkingsmodel. 

Het Collective Impact gezondheidsproject in Vancouver (Canada) inspireerde dan weer het eerste Belgische Collective Impact project, Hasselt Zorgstad. Laat ons daar eens induiken.

From isolated to collective impact

Hasselt Zorgstad: samen zorgen voor morgen

Doelen

Gezond zolang het kan, de beste zorg wanneer het nodig is. Dat is de baseline voor Hasselt Zorgstad.

Hasselt Zorgstad verbindt zorgorganisaties, overheid, kennisinstellingen, bedrijven én burgers rond zorg en welzijn. Het traject koppelt mensen en projecten aan elkaar en creëert zo een efficiënte zorgstad. Hoe beter de samenwerking, hoe beter de zorg en ieders welzijn.

Hasselt Zorgstad wil hefbomen creëren voor een meer toegankelijke zorg en dienstverlening.

Concrete projecten

Begin oktober werd zo een grote groepsyoga georganiseerd met bijna 60 deelnemers in de Japanse tuin in hartje Hasselt. Deze groepsyoga was een sterk startschot voor de ‘Week van de Veerkracht’ waarin Hasselt Zorgstad de activiteiten van 5 partners bundelde en versterkte. Het publieksevent was goed voor bijna 200 aanwezigen, ook inwoners!

Zes partners van het netwerk kregen eind november 2017 dan weer groen licht én 20.000€ van de Koning Boudewijnstichting om lokale buurtnetwerken te vormen rond de meest kwetsbare ouderen in één van de Hasseltse wijken. Uit een eerdere bevraging blijkt immers dat bij ongeveer 6% van hen minder dan 1 keer per week iemand langskomt. Door detectie aan actie te koppelen voert Hasselt een doordacht en integraal beleid.

Partners en groeiend netwerk

Stad Hasselt, het Jessa Ziekenhuis en Hogeschool PXL spraken als initiatiefnemers – ‘de zogenaamde X3’ – hun netwerk aan en stelden een ontwerpteam samen met 50 denkers en doeners die wonen en/of werken in Hasselt.

Deze ‘X50’ droomde over de ideale zorgstad van de toekomst en koos ook 5 actiedomeinen waarrond samenwerking écht nodig is om verschil te maken. Collectieve impact is immers een kwestie van acties die elkaar versterken, beter op elkaar af te stemmen, mét een gemeenschappelijk maatschappelijk doel voor ogen.  

Ambitie

Hasselt Zorgstad is zich nog volop aan het ontwikkelen en krijgt begin 2018 een digitaal platform, waar uitdagingen een gezicht krijgen en statistieken mensen worden. Ze groeien tijdens dit lanceringsevent van X50 naar X100 want iedereen brengt iemand mee die ook kan meebouwen aan de zorgstad. Hun ambitie? Van X50 ,naar X500 en X5000 in 5 jaar tijd! Zo wordt iedereen met een groot hart voor zorg geconnecteerd en creëren ze samen impact door sociale innovatie die begint bij mensen.

 

Meer weten?  

Lees het artikel van John Kania & Mark Kramer in het Stanford Social Innovation Review (2011), waar zij de basis legden voor het Collect Impact model.

Op het Collective Impact Forum voor Collective Impact ‘doeners’ wordt gedebatteerd, ervaring uitgewisseld en tools gedeeld.

Benieuwd hoe het loopt bij Hasselt Zorgstad? Neem een kijkje op de website of contacteer Karoline Lenaers (karoline.lenaers@jessazh.be).

  

Redactie: Tomas De Groote, Karoline Lenaers, Iris Verhoeyen